1. Κανονισμός Διδακτορικών Σπουδών

Άρθρο 1: Εισαγωγή

Το Τμήμα προσφέρει τη δυνατότητα εκπόνησης διδακτορικής διατριβής και την απόκτηση διδακτορικού διπλώματος στα επιστημονικά αντικείμενα που θεραπεύει. Σκοπός είναι αφενός η προώθηση και ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας στο πεδίο των επιστημών της Εκπαίδευσης και, ευρύτερα, στα πεδία των Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών, αφετέρου η προετοιμασία διδακτόρων ικανών να συμβάλουν στην ικανοποίηση των ερευνητικών και εκπαιδευτικών αναγκών της χώρας, στο πλαίσιο της συνεχώς εξελισσόμενης εκπαιδευτικής πραγματικότητας.

Το Διδακτορικό Δίπλωμα αποτελεί ακαδημαϊκό τίτλο, ο οποίος πιστοποιεί την ουσιαστική συνεισφορά του κατόχου του στην εξέλιξη καίριων γνωστικών περιοχών, την κατανόηση σε βάθος της επιστημονικής του περιοχής και την εκπόνηση μιας πρωτότυπης ή καινοτόμου εργασίας ή έρευνας στο πεδίο της επιστήμης του.

Άρθρο 2: Προϋποθέσεις απόκτησης Διδακτορικού Διπλώματος

Δικαίωμα υποβολής αίτησης για εκπόνηση διδακτορικής διατριβής έχουν:

α. Οι κάτοχοι Διπλώματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (Δ.Μ.Σ.) Α.Ε.Ι. της ημεδαπής ή αναγνωρισμένου ως ισότιμου της αλλοδαπής.

β. Οι κάτοχοι ενιαίου και αδιάσπαστου τίτλου σπουδών μεταπτυχιακού επιπέδου του άρθρου 46 του νόμου 4485/2017.

γ. Κατ’ εξαίρεση και μετά από αιτιολογημένη απόφαση της ΣΤ, δικαίωμα υποβολής αίτησης έχει μη κάτοχος Δ.Μ.Σ. Αυτό δεν ισχύει για πτυχιούχους ΑΤΕΙ, ΑΣΠΑΙΤΕ, ή ισότιμων σχολών.

 

Άρθρο 3: Διαδικασία επιλογής υποψηφίου διδάκτορα και ορισμού Συμβουλευτικής Επιτροπής

α. Ο υποψήφιος υποβάλλει σχετική αίτηση στη Γραμματεία του Τμήματος καθ’ όλη τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους. Στην αίτηση αναγράφεται ο προτεινόμενος τίτλος, ένα μέλος ΔΕΠ του Τμήματος ως προτεινόμενος επιβλέπων της διδακτορικής διατριβής και η λίστα των απαραίτητων συνοδευτικών εγγράφων που περιγράφονται παρακάτω:

  1. αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα της/του υποψηφίου
  2. αντίγραφα τίτλων σπουδών
  3. πρόταση διδακτορικής έρευνας η οποία περιλαμβάνει το ερευνητικό αντικείμενο και τη μεθοδολογία έρευνας, συνοπτική αναφορά στην ερευνητική διαδικασία, προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και βασική βιβλιογραφία
  4. αντίγραφα πιστοποίησης κάθε ακαδημαϊκού έργου (δημοσιεύσεις, βεβαιώσεις συμμετοχής, κλπ) που περιγράφεται στο βιογραφικό της/του υποψηφίου και δεν υπάρχει η δυνατότητα ανάκτησής τους διαδικτυακά.
  5. αντίγραφα πιστοποιητικών γλωσσομάθειας

β. Η Συνέλευση του Τμήματος, αφού λάβει υπόψη τις αιτήσεις που έχουν υποβληθεί, τις κατηγοριοποιεί με βάση την συνάφεια του ερευνητικού αντικειμένου, και ορίζει μία τριμελή επιτροπή ανά κατηγορία αιτήσεων. Κάθε τριμελής επιτροπή, που αποτελείται από μέλη Δ.Ε.Π. του Τμήματος, εξετάζει τις αντίστοιχες αιτήσεις και τα συνυποβαλλόμενα έγγραφα και καλεί σε συνέντευξη, αν θεωρεί απαραίτητο. Κατόπιν συνεκτιμώντας τις σπουδές και το έργο των υποψηφίων συντάσσει και υποβάλλει στη Συνέλευση του Τμήματος αναλυτικό υπόμνημα, στο οποίο αναγράφονται οι λόγοι για τους οποίους κάθε υποψήφιος πρέπει ή δεν πρέπει να γίνει δεκτός, ο προτεινόμενος επιβλέπων -ο οποίος δεν μπορεί να επιβλέπει πάνω από πέντε (5) διδακτορικές διατριβές ως κύριος επιβλέπων – και ο κύκλος μαθημάτων των ΠΜΣ του Τμήματος που θα πρέπει να παρακολουθήσει ο υποψήφιος με διαπιστωμένο έλλειμμα συνάφειας σπουδών με το αντικείμενο της προτεινόμενης διδακτορικής διατριβής. Επιπλέον, η Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή καθορίζει σε συνεργασία με τον υποψήφιο διδάκτορα τον τίτλο της Διδακτορικής Διατριβής.

γ. Η Συνέλευση του Τμήματος, αφού λάβει τη γνώμη του προτεινόμενου επιβλέποντος, τη συνεκτιμά με το υπόμνημα της επιτροπής και εγκρίνει ή απορρίπτει αιτιολογημένα την αίτηση του υποψηφίου. Με την έγκριση της αίτησης η ΣΤ αναθέτει στον προτεινόμενο επιβλέποντα την επίβλεψη της διδακτορικής διατριβής και ορίζει τριμελή συμβουλευτική επιτροπή, με αρμοδιότητα να πλαισιώνει και να υποστηρίζει την εκπόνηση της συγγραφής της. Στην επιτροπή μετέχουν ως μέλη, εκτός του κύριου επιβλέποντα, και δύο ακόμη μέλη Δ.Ε.Π. ή ερευνητές, όπως ορίζεται στο άρθρο 39 του Ν.4485/2017 που έχουν το ίδιο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο με την υπό κρίση διδακτορική διατριβή.

δ. Το Τμήμα μπορεί να προκηρύξει θέσεις υποψήφιων διδακτόρων. Οι σχετικές προσκλήσεις ενδιαφέροντος δημοσιοποιούνται δια του ημερήσιου τύπου και αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος και του Πανεπιστημίου. Οι προϋποθέσεις, οι προθεσμίες και οι διαδικασίες κατάθεσης υποψηφιοτήτων και επιλογής υποψήφιων διδακτόρων, καθώς και υποχρεώσεις αυτών, ρήτρες, παραδοτέα και χρονικά όρια ολοκλήρωσης των διατριβών, μνημονεύονται ρητά στις σχετικές προκηρύξεις.

Άρθρο 4. Διαδικασία εκπόνησης Διδακτορικής Διατριβής

α. Για κάθε υποψήφιο που αρχίζει την εκπόνηση Διδακτορικής Διατριβής αρμόδια για την καθοδήγηση και επίβλεψή του είναι η Τριμελής Συμβουλευτική Επιτροπή. Αν για οποιονδήποτε λόγο ο επιβλέπων εκλείψει ή διαπιστωμένα αδυνατεί να τελέσει λόγω ασθένειας χρέη επιβλέποντος για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Συνέλευση του Τμήματος, εκτιμώντας τις περιστάσεις, αναθέτει σε άλλον την επίβλεψη, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα προηγούμενα άρθρα, ύστερα από αίτηση του υποψήφιου διδάκτορα και τη σύμφωνη γνώμη του προτεινόμενου νέου επιβλέποντος. Διαφορετικά η ΣΤ μπορεί να αναθέσει την επίβλεψη της διδακτορικής διατριβής σε ένα από τα άλλα δύο (2) μέλη της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής, ακόμη και καθ’ υπέρβαση του μέγιστου αριθμού των πέντε (5) υποψήφιων διδακτόρων που μπορεί να επιβλέπεται από κάθε μέλος ΔΕΠ του Τμήματος. Αν ο επιβλέπων καθηγητής μετακινηθεί σε άλλο Α.Ε.Ι. ή Τμήμα Α.Ε.Ι. ή συνταξιοδοτηθεί, συνεχίζει να τελεί χρέη επιβλέποντος της διδακτορικής διατριβής που έχει αναλάβει, εφόσον δύναται.

β. Τροποποίηση του τίτλου ή του θέματος της διδακτορικής διατριβής μέσα στην ίδια γνωστική περιοχή μπορεί να γίνει μετά από αιτιολογημένη πρόταση της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής και απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος.

γ. Στο τέλος κάθε ακαδημαϊκού έτους, ο υποψήφιος διδάκτορας παρουσιάζει προφορικά και υποβάλλει εγγράφως αναλυτικό υπόμνημα ενώπιον της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής σχετικά με την πρόοδο της διδακτορικής του διατριβής. Το υπόμνημα μαζί με σχόλια επ’ αυτού από την τριμελή επιτροπή αποτελούν την έκθεση προόδου της ερευνητικής εργασίας και της συνολικής δραστηριότητας του ΥΔ για το ακαδημαϊκό έτος η οποία κατατίθεται στη Συνέλευση του Τμήματος. Η ΣΤ μελετά και αξιολογεί θετικά ή αρνητικά την έκθεση του υποψηφίου. Μετά από δύο συνεχόμενες αρνητικές αξιολογήσεις, η ΣΤ έχει τη δυνατότητα να διαγράψει τον υποψήφιο.

δ. Η ελάχιστη χρονική διάρκεια σπουδών για την απόκτηση του Διδακτορικού Διπλώματος είναι τρία (3) πλήρη ημερολογιακά έτη από την ημερομηνία ορισμού της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Η μέγιστη διάρκεια φοίτησης ορίζεται στα οκτώ (8) έτη από την ημερομηνία ορισμού της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής. Κατά περίπτωση, μπορεί να δίνεται παράταση για ένα (1) ημερολογιακό έτος μετά από αιτιολογημένη εισήγηση της Τριμελούς Συμβουλευτικής Επιτροπής και απόφαση της ΣΤ. Η πάροδος του χρόνου παράτασης έχει ως συνέπεια την απώλεια της ιδιότητας του υποψήφιου διδάκτορα.

ε. Οι υποψήφιοι διδάκτορες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν αίτηση αναστολής των σπουδών τους για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους (π.χ. ασθένεια, οικογενειακοί λόγοι). Η αίτησή τους πρέπει να συνοδεύεται από τη σύμφωνη γνώμη του επιβλέποντα καθηγητή και ο χρόνος αναστολής δεν μπορεί να υπερβαίνει το ένα ακαδημαϊκό έτος.

στ. Υποχρεώσεις Υποψήφιων Διδακτόρων

  • Οι υποψήφιοι διδάκτορες υποχρεούνται να τηρούν όλες τις αρχές δεοντολογίας για τη διενέργεια και τη δημοσιοποίηση της ερευνητικής τους εργασίας όπως αυτές αναφέρονται στον κώδικα δεοντολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
  • Απαιτείται από τον υποψήφιο να παρουσιάζει την πορεία της ερευνητικής του εργασίας στις Συναντήσεις Υποψήφιων Διδακτόρων του Τμήματος.
  • Μετά από πρόταση του επιβλέποντα και έγκριση της ΣΤ ο υποψήφιος διδάκτορας, εφόσον του ζητηθεί, έχει υποχρέωση να επικουρεί το εκπαιδευτικό έργο του Τμήματος, σύμφωνα με προγραμματισμό που πραγματοποιείται από τη ΣΤ κατά την έναρξη κάθε ακαδημαϊκού εξαμήνου.
  • Κρίνεται επιθυμητή εκ μέρους του υποψήφιου η δημοσίευση σε επιστημονικά περιοδικά αναγνωρισμένου κύρους και/ή η παρουσίαση σε επιστημονικά συνέδρια, άρθρων σχετικών με το θέμα της διδακτορικής του διατριβής.

ζ. Δικαιώματα και παροχές Υποψήφιων Διδακτόρων

  • Οι διδακτορικές σπουδές προσφέρονται δωρεάν.
  • Ο υποψήφιος διδάκτορας με τεκμηριωμένη αίτησή του μπορεί να ζητήσει από τη Συνέλευση του Τμήματος την αλλαγή επιβλέποντα. Η ΣΤ μπορεί να απορρίψει ή να αποδεχτεί την αίτηση.
  • Οι υποψήφιοι διδάκτορες έχουν όλα τα δικαιώματα και τις παροχές που προβλέπονται και για τους φοιτητές των ΠΜΣ του Τμήματος, όπως ορίζονται στους οικείους Κανονισμούς.
  • Μετά την ολοκλήρωση της διδακτορικής τους διατριβής, διατηρούν δικαιώματα πρόσβασης, δανεισμού και χρήσης των ηλεκτρονικών υπηρεσιών των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών.

η. Υποχρεώσεις Επιβλεπόντων

Ο επιβλέπων καθηγητής οφείλει:

  • να επικοινωνεί με τον υποψήφιο διδάκτορα σε τακτά χρονικά διαστήματα,
  • να καταθέτει την ετήσια έκθεση προόδου στη ΣΤ,
  • να συντονίζει την Τριμελή Συμβουλευτική Επιτροπή.

θ. Διάφορα

Τα ονόματα των υποψήφιων διδακτόρων, των μελών της Συμβουλευτικών Επιτροπών, οι τίτλοι των εκπονούμενων διδακτορικών διατριβών και σύντομη περίληψη αυτών, αναρτώνται στον διαδικτυακό τόπο του Τμήματος.

Η διδακτορική διατριβή γράφεται στην Ελληνική γλώσσα.

Η συγγραφή της διατριβής σε άλλη γλώσσα είναι δυνατή μετά από αιτιολογημένη πρόταση του επιβλέποντα και απόφαση της ΣΤ

Άρθρο 5. Διαδικασία αξιολόγησης Διδακτορικής Διατριβής

α. Μετά την ολοκλήρωση της συγγραφής της διδακτορικής διατριβής, η τριμελής συμβουλευτική επιτροπή δέχεται ή απορρίπτει αίτηση του υποψηφίου για τη δημόσια υποστήριξη και την αξιολόγησή της. Προκειμένου ο υποψήφιος διδάκτορας να έχει δικαίωμα να υποστηρίξει τη διδακτορική του διατριβή, οφείλει να έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του όπως αυτές ορίζονται στο άρθρο 4, παραγρ. στ.

β. Αν η τριμελής συμβουλευτική επιτροπή αποδεχθεί την αίτηση του υποψηφίου, συντάσσει αναλυτική εισηγητική έκθεση και την υποβάλλει στη Συνέλευση του Τμήματος ζητώντας τον ορισμό επταμελούς εξεταστικής επιτροπής για την κρίση της διδακτορικής διατριβής. Στην επταμελή εξεταστική επιτροπή μετέχουν τα μέλη της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής, εκτός από τα αφυπηρετήσαντα μέλη αυτής, τα οποία με απόφαση της Συνέλευσης του Τμήματος αντικαθίστανται από ισάριθμα μέλη καθώς και τέσσερα (4) επιπλέον μέλη, που πληρούν τα κριτήρια του δεύτερου και τρίτου εδαφίου της παραγράφου 2 του άρθρου 39 του Ν. 4485/2017. Όλα τα μέλη της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής πρέπει να έχουν την ίδια ή συναφή επιστημονική ειδικότητα με αυτή, στην οποία ο υποψήφιος διδάκτορας εκπόνησε την Διδακτορική Διατριβή του.

γ. Η διδακτορική διατριβή υποστηρίζεται δημόσια από τον υποψήφιο διδάκτορα ενώπιον της Επταμελούς Εξεταστικής Επιτροπής. Η ημερομηνία υποστήριξης ορίζεται σε εύλογο χρονικό διάστημα από τον ορισμό της επταμελούς εξεταστικής επιτροπής. Η διαδικασία της δημόσιας υποστήριξης προϋποθέτει τη φυσική παρουσία των τεσσάρων (4) τουλάχιστον μελών της εξεταστικής επιτροπής, ενώ τα λοιπά μέλη μπορούν να συμμετέχουν και μέσω τηλεδιάσκεψης.

δ. Μετά τη δημόσια υποστήριξη, η εξεταστική επιτροπή συνεδριάζει χωρίς την παρουσία τρίτων, κρίνει την εργασία ως προς την ποιότητα, την πληρότητα, την πρωτότυπη σκέψη και τη συμβολή της στην επιστήμη και με βάση αυτά τα κριτήρια την εγκρίνει, με πλειοψηφία πέντε (5) τουλάχιστον μελών της. Τα τυχόν αφυπηρετήσαντα μέλη της τριμελούς συμβουλευτικής επιτροπής, που έχουν αντικατασταθεί σύμφωνα με την προηγούμενη παράγραφο, μπορεί να παρίστανται κατά τη συνεδρίαση χωρίς δικαίωμα ψήφου. Η Διδακτορική Διατριβή αξιολογείται ως επιτυχής ή απορριπτέα. Η έγκριση βεβαιώνεται με πρακτικό που υπογράφεται από όλα τα μέλη της επιτροπής. Σε περίπτωση απόρριψης της Διδακτορικής Διατριβής καθορίζεται από την Επταμελή Εξεταστική Επιτροπή νέα ημερομηνία αξιολόγησης τουλάχιστον τρεις (3) μήνες μετά την πρώτη κρίση. Σε περίπτωση δεύτερης απόρριψης ο υποψήφιος διαγράφεται.

ε. Η εγκεκριμένη Διδακτορική Διατριβή, μετά τις τυχόν διορθώσεις που προτείνει η Επταμελής Εξεταστική Επιτροπή, κατατίθεται στη βιβλιοθήκη σε δύο αντίτυπα, ένα (1) βιβλιοδετημένο έντυπο και ένα (1) σε ηλεκτρονική μορφή. Με ευθύνη της Βιβλιοθήκης και Κέντρου Πληροφόρησης του ΠΘ δημιουργείται ηλεκτρονική βάση με τις Διδακτορικές Διατριβές του ΠΘ, η οποία δημοσιεύεται στο ιδρυματικό αποθετήριο του Πανεπιστημίου.

Άρθρο 6. Ισχύς παρόντος – Μεταβατικές διατάξεις

Ο παρών κανονισμός ισχύει για τους αιτούντες εκπόνηση διδακτορικής διατριβής μετά τη δημοσίευσή του σε ΦΕΚ.

Για τους πριν από τη δημοσίευση του παρόντος κανονισμού σε ΦΕΚ υποψήφιους διδάκτορες, ισχύει ο πρότερος κανονισμός διδακτορικών σπουδών.